Jaarcongres Persoonlijkheidsstoornissen

Voorbij diagnoses. Naar de mens.
Vrijdag 25 september 2026
De Veste – Utrechtseweg 266 3818 EW Amersfoort

Transdiagnostisch behandelen vertrekt vanuit een brede, integratieve kijk op de mens. Voorbij afzonderlijke diagnoses en symptomen, naar de onderliggende factoren die klachten in stand houden. Die diepere blik schept ruimte voor verandering die beklijft.

Het gaat om trajecten op maat, met doelen die niet alleen haalbaar zijn, maar ook betekenisvol. Om het versterken van veerkracht, vaardigheden en verbinding met wat er werkelijk toe doet. Niet alleen herstel staat centraal, maar ook groei, zingeving en het hervinden van eigen regie.

Dit congres toont hoe deze aanpak mensen nieuwe perspectieven biedt en bijdraagt aan een toekomst waarin zij zich sterker, verbonden en opnieuw in balans voelen.

In het plenaire deel zal Arne Popma een lezing houden over het systemisch denken over waar jongeren mee worstelen. Wat betekent het als jongeren van nu aangeven minder vertrouwen in de toekomst te hebben dan de vorige generatie en hoe kunnen we daarbij helpen?
Ook Janna Vrijsen houdt een interessante lezing over sporten als volwaardige behandeling in de GGz en de werkingsmechanismen hiervan. Ook Machteld Marcelis en Rien Van zullen een mooie lezing houden over transdiagnostisch behandelen vanuit verschillende perspectieven.

Workshops
In de middag zijn twee workshoprondes te volgen. U kunt hierbij kiezen uit de volgende workshops:

1. Omgaan met interne kritiek – een training op basis van Psychodrama – Christina Millet
In deze workshop maak je kennis met een 10-sessies durende training voor cliënten met hardnekkige interne zelfkritiek die hun therapie en ontwikkeling belemmert. De training, ontwikkeld binnen ExTraPsy, wordt gegeven in groepen (max. 9 deelnemers) en combineert psychodramatechnieken met psycho-educatie. Daarin ligt de focus zowel op het doorbreken van destructieve innerlijke patronen als op het activeren en tot leven brengen van interne hulpbronnen, in een actieve, veilige en speelse setting. Je krijgt inzicht in het hoe en waarom van deze methode, de ervaringen uit de praktijk en de resultaten van een pilotonderzoek (2022). Daarnaast is er ruimte om zelf mee te doen aan een ervaringsgerichte oefening.

2. Het schrijven en herschrijven van levensverhalen: een zingevende interventie – Angelien Steen:
Deze workshop gaat over het versterken van de narratieve identiteit door herschreven levensverhalen tijdens psychotherapie bij cliënten met een persoonlijkheidsstoornis. Naast onderzoeksbevindingen hoe dit bijdraagt aan zingeving gaan we oefenen met het analyseren van levensverhalen en de veranderingen. Ook de eigen inbreng komt daarbij aan de orde

3. Aanraking als veerkrachts-mechanisme – Anouk Keizer
Als we niets willen zien, doen we onze ogen dicht, als we niets willen horen stoppen we onze vingers in onze oren, onze neus kunnen we dichtknijpen en onze mond kunnen we gesloten houden. Maar je huid, die kan niet uit, je voelt altijd.

Voor veel mensen in de algemene populatie is dit een voordeel; uit verschillende wetenschappelijke studies blijkt namelijk dat aanraking tussen mensen werkt als een buffer tegen distress. Je beter voelen door de aanraking van een ander lijkt voor veel mensen een natuurlijk veerkrachts-mechanisme. Maar hoe werkt dit voor mensen die we tegenkomen in de psychiatrie? Kunnen zij, die juist zoveel baat hebben bij een extra buffer tegen dagelijkse stress, nog gebruik maken van dit mechanisme? Wat gebeurt er met dit mechanisme als mensen eerder in hun leven op disfunctionele manieren zijn aangeraakt? Worden mensen in de psychiatrie überhaupt voldoende aangeraakt?

In deze workshop schetst Anouk een beeld van de wetenschappelijke literatuur naar dit onderwerp. Ook is er ruimte voor ervaringen uit de praktijk en de deelnemers. Hoe kan het onderwerp ‘aanraking’ een plek krijgen die het verdient in de spreekkamer?

4. Wat is CSP-DNA? – Corine ter Burgh
Herken je dat? Dat het opstellen van een betrouwbaar en bruikbaar crisissignaleringsplan (CSP) samen met je cliënt best wel ingewikkeld is? Cliënten geven aan in één keer van ‘groen’ naar ‘rood’ te schieten en hebben vaak geen idee wat ze waar in het CSP in kunnen vullen. Als hulpverleners zijn we geneigd om opties aan te dragen en de cliënt te helpen, met als gevolg dat het CSP gevuld is met woorden van de hulpverlener en het weinig eigen is van cliënt. Om die reden hebben wij ons de afgelopen jaren ingezet om CSP-DNA te ontwikkelen. Een tool die gebruik maakt van realtime informatie als basis voor een CSP. De verzamelde gegevens worden vervolgens visueel weergegeven. Deze weergaves worden samen met cliënt (en systeem) besproken in een teruggavegesprek, waarin je samen op zoek gaat naar patronen, signalen van oplopende spanning en naar passende interventies. Zo kom je samen met cliënt tot accurate informatie, gebaseerd op eigen gegevens en volledig afgestemd op de cliënt zelf.

5. Zelfbeschadiging als focus binnen vroege interventie voor jongeren met persoonlijkheidspathologie – Christel Hessels
Binnen vroege interventie voor jongeren met persoonlijkheidsproblemen vormt zelfbeschadiging een belangrijk onderwerp. Zelfbeschadiging hangt samen met veel ernstige problemen, waaronder suïcidaliteit. Veel jongeren die zichzelf beschadigen ervaren heftige emoties en relatieproblemen. Hoewel veel van deze jongeren hulp zoeken, ervaren ze ook een drempel. Om jongeren hierin te ondersteunen, ontwikkelden we vanuit het expertisecentrum vroege interventie voor persoonlijkheidsproblemen HYPE van GGz Centraal, PRIMARY, een smartphone-interventie die jongeren vier weken dagelijks laat bijhouden hoe het gaat (emoties, steun, conflicten, gedachten aan zelfbeschadiging) en korte feedback geeft. We onderzochten of PRIMARY vóór start van behandeling helpt en hoe jongeren en behandelaren deze interventie ervaren. In deze workshop wordt stilgestaan bij de resultaten van dit onderzoek en bij welke lessen we op basis hiervan kunnen trekken voor het werken met jongeren in diagnostiek en behandeling.

6. Epistemisch wantrouwen als transdiagnostische factor – Corine van Heusden en Mirjam Verhoef
Het blijft een uitdaging om mensen met de meest kwetsbare persoonlijkheidsontwikkeling zorgvuldig en onderbouwd te indiceren voor een passende vorm van psychotherapie. In deze workshop nodigen we je uit met ons na te denken hoe je epistemisch wantrouwen integreert in je indicatiestelling en bij de interventies die je kiest.

Details
Vrijdag 25 september
De Veste – Utrechtseweg 266 3818 EW Amersfoort

Start van de dag: 09.30
Afsluiting om 16.45 uur met borrel

Kosten
Medewerkers van GGz Centraal – €125,00
Medewerkers van aangesloten instellingen van het Kenniscentrum PS – €150,00
Overig – €195,00

Accreditatie
Accreditatie wordt aangevraagd bij NVvP, NVP, FGZPt, Register Vaktherapie, Registerplein, V&VN en VSR.