Podium Cluster C

Persoonlijkheidsstoornissen uit het cluster C worden vaak onderbehandeld. Er bestaan (vrijwel) geen RCT’s of behandelprogramma’s die specifiek gericht zijn op Cluster C. In onderzoeken en artikelen gaat het voornamelijk over cluster B stoornissen. Mensen uit het cluster C blijven waarschijnlijk langdurig in stemmings- en angstprogramma’s, de stoornis wordt daarom vaak niet herkend als persoonlijkheidsstoornis.  


Diagnostiek en behandeling van cluster C 

Het herkennen van cluster C PS is vaak lastig; de As I - problematiek overheerst vaak. Daarnaast wordt een Cluster C PS gezien als minder ernstig dan Cluster A of B, dit is echter niet het geval. Om het gebrek aan herkenning en behandeling aan te pakken, hebben we het Cluster C PS podium opgestart. Met dit project willen we de actuele kennis over de diagnostiek en behandeling van Cluster C PS bundelen en beschikbaar stellen voor anderen. Het doel van dit podium is het opbouwen van evidentie over de behandeling van cluster C PS door het effect van de meest voorkomende behandelprogramma's in Nederland te onderzoeken. 

Cluster C PS als ondergeschoven kindje

Het veld van persoonlijkheidsstoornissen wordt erg gedomineerd door Cluster B, vooral Borderline PS, maar ook Antisociale PS. Cluster C persoonlijkheidsstoornissen vormen een ondergeschoven kindje. Dat is onterecht. Er zijn heel wat aanwijzingen dat mensen met een Cluster C ps een hoge ziektelast kennen. Vaak gaan hun persoonlijkheidsproblemen schuil achter angst- en stemmingsstoornissen, waardoor ze soms lange tijd niet herkend en adequaat behandeld worden. Toch weten we dat Cluster C ps in de meeste gevallen goed te behandelen zijn.
 


Wat wordt er gedaan?

De werkgroep heeft het afgelopen jaar hard gewerkt aan verschillende initiatieven. Zo is er een factsheet gemaakt over de actuele stand van zaken van cluster C PS omtrent diagnostiek en behandeling. Ook een folder voor patiënten, geschreven in samenwerking met de Triade is gepubliceerd. Tijdens het symposium op 21 januari hebben verschillende sprekers hun kennis gedeeld over werken met deze doelgroep. Dit symposium is erg druk bezocht en goed beoordeeld. Momenteel worden de mogelijkheden voor een studie naar de behandelbaarheid van cluster C PS op basis van de ROM-gegevens uit verschillende instellingen onderzocht. Daarnaast is een start gemaakt voor het schrijven van een wetenschappelijk artikel. 

 

Presentatie van Nathan Bachrach tijdens het symposium op 21 januari 

Referenties factsheet

De factsheet Cluster C is gebaseerd op een aantal overzichtsartikelen, te weten: 

  • Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ (2008). Multidisciplinaire Richtlijn Persoonlijkheidsstoornissen. Utrecht: Trimbos-instituut.
  • Verheul, R & Andrea, H (2007). Categoriale classificatie, epidemiologie en comorbiditeit. In: Eurelings-Bontekoe, L, Verheul, R & Snellen, W. Handboek Persoonlijkheidspathologie. Bohn Stafleu van Loghum, pp 75-101.
  • American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: Author.
  • Soeteman, D.I., Busschbach, J.J.V., Verheul, R., Hoomans, T., Kim J.J. (2011). Cost-effective psychotherapy for personality disorders in The Netherlands: the value of further research and active implementation. Value in Health, 14(2), 229-239
  • A. Arntz (2011). Schematherapie für Cluster-C-Persönlichkeitsstörungen. Zeitschrift für Psychiatrie, Psychologie und Psychotherapie, 59 (3), 195-204

Onderzoeksopzet

Er bestaat nog weinig onderzoek naar de behandeleffecten van psychotherapie bij mensen met een Cluster C PS. In de praktijk worden diverse behandelprogramma’s toegepast (SFT, AFT, ISTPD etc) in diverse settings. Behandeleffecten zijn nauwelijks bekend. Het documenteren van behandeleffecten is belangrijk in tijden waarin de vergoedingen van behandelingen onder druk staan. In dat kader is het van bijzonder belang om meer inzicht te hebben in vraag bij welke subgroepen van cliënten behandeling werkt en voor wie behandelresultaten minder goed zijn. Het podium Cluster C is daarom gestart met een onderzoek, waarbij het doel is om clinical evidence op te bouwen over de behandeling van cluster C PS door op basis van een inventarisatie van de meest voorkomende gespecialiseerde behandelprogramma’s in Nederlandse GGz-instellingen het effect te onderzoeken.

Publicaties


Contact

Meer relevante literatuur

  • Disney, KL (2013). Dependent personality disorder: a critical review. Clinical Psychological Review, 33(8):1184-96.
  • ​Simon, W (2009). Follow-up psychotherapy outcome of patients with dependent, avoidant and obsessive-compulsive personality disorders: a meta-analytic review. International Journal of Psychiatry in Clinical Practice, 13(2):153-165. 
  • Skodol, AE et al. (2005). Stability of functional impairment in patients with schizotypal, borderline, avoidant, or obsessive-compulsive personality disorder over two years. American Journal of Psychiatry, 159(2):276-83

 

Artikel cluster C 

Onlangs verscheen een artikel over (o.a.) cluster C Persoonlijkheidsstoornissen. 


...